Hart- en vaatziekten blijven wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak, waarbij het merendeel van de sterfgevallen het gevolg is van coronaire hartziekten, waaronder een hartinfarct, en een beroerte. Hart- en vaatziekten worden vaak bekeken vanuit het perspectief van traditionele cardiovasculaire risicofactoren, zoals hypertensie, diabetes, roken en dyslipidemie. Het risico-trigger-kwetsbaarheidsmodel biedt echter een uitgebreider conceptueel kader om het ontstaan van coronaire hartziekten en beroertes te begrijpen door onderscheid te maken tussen drie belangrijke componenten: (1) risicofactoren die de langetermijnontwikkeling van atherosclerose stimuleren, (2) triggerfactoren die acute voorvallen uitlokken, en (3) kwetsbaarheid, die de ernst van ischemische schade bepaalt. Recente ontwikkelingen in het exposoomonderzoek bieden nieuwe inzichten in hoe interne en externe blootstellingen bijdragen aan het risico op coronaire hartziekte en beroerte. Het algemene doel van dit project is om het exposoom te integreren in het risico-trigger-kwetsbaarheidsmodel, en zo bij te dragen aan een meer holistisch begrip van coronaire hartziekte, waaronder hartinfarct, en beroerte, en de ontwikkeling van effectievere preventiestrategieën te ondersteunen.
Van de diverse lopende onderzoeken binnen dit project omvatten drie belangrijke onderzoeksinitiatieven: (1) een uitgebreide overzichtsstudie naar kortetermijnomgevingsfactoren die cardiovasculaire uitkomsten bij volwassenen en binnen verschillende sociodemografische subgroepen beïnvloeden; (2) een cohortstudie waarin de transversale en longitudinale verbanden worden onderzocht tussen innovatieve, op bloed gebaseerde metingen van zwarte koolstof en cardiovasculaire en cardiometabole gezondheidsuitkomsten bij volwassenen; en (3) een landelijke, op registers gebaseerde case-crossover-studie waarin het verband wordt onderzocht tussen de omgevingstemperatuur en voorvallen van coronaire hartziekte bij volwassenen.
Samen zullen de onderzoeken in dit project aanvullende inzichten opleveren in de risico-trigger-kwetsbaarheidspaden die ten grondslag liggen aan hart- en vaatziekten, met een bijzondere focus op coronaire hartziekten, waaronder hartinfarcten en beroertes.
Binnen Project 2F van EXPOSOME-NL is een aanvullend onderzoeksproject geïntegreerd, gefinancierd door een Senior Scientist Dekker-subsidie van de Nederlandse Hartstichting, toegekend aan EXPOSOME-NL-onderzoeker dr. Erik Timmermans (projectnummer: 03-004-2025-0176).
Dit project heeft tot doel een index voor de beloopbaarheid van wijken te ontwikkelen die specifiek is afgestemd op ouderen. De index zal worden ontwikkeld via een co-creatieproces waarbij ouderen worden betrokken. Naast een kwalitatief onderzoek zullen er verschillende kwantitatieve onderzoeken worden uitgevoerd om de verbanden te onderzoeken tussen de beloopbaarheid van wijken, loopgedrag en cardiovasculaire gezondheid bij ouderen in Nederland. Verder zal er een interactieve tool worden ontwikkeld om in beeld te brengen in hoeverre wijken in heel Nederland het lopen door ouderen ondersteunen. Deze tool zal ouderen, beleidsmakers, stedenbouwkundigen, professionals in de volksgezondheid en andere belanghebbenden informeren over de beloopbaarheid van wijken voor ouderen en kan bijdragen aan de ontwikkeling van hartgezonde en leeftijdsvriendelijke omgevingen in de toekomst. Meer informatie over dit project (in het Nederlands) is hier te vinden: Dekkerlaureaten 2025 | Hartstichting.
De omgeving waarin we leven heeft een dominante invloed op onze gezondheid. Het verklaart naar schatting zeventig procent van de chronische ziektelast. Waar we wonen, wat we eten, hoeveel we bewegen, de lucht die we inademen en met wie we omgaan; al deze omgevingsfactoren spelen een rol. De combinatie van deze factoren gedurende de levensloop wordt het exposoom genoemd. Er is algemene (wetenschappelijke) consensus dat meer inzicht in het exposoom de huidige ziektelast zal helpen verklaren en dat het aanknopingspunten biedt voor preventie ...
Lees Meer
